سرانجام پس از ۲ سال پیگیری اتاق ایران در جلسات شورای گفت و گوی دولت و بخش خصوصی و در آستانه عید سعید فطر، بخشنامه معافیت مالیاتی سود ناشی از تسعیر نرخ ارز در انواع صادرات ابلاغ شد.
به موجب بند (ب) ماده (۴۵) قانون احکام دائمی برنامههای توسعه کشور مصوب ۱۳۹۵/۱۱/۱۰، سود تفاوت نرخ ارز ناشی از تسعیر ارز حاصل از صادرات از هرگونه مالیات معاف شده بود، بدین معنا که هرگونه کاهش یا افزایش قیمت ارز چنانچه حاصل از درآمد صادراتی باشد، به طور عام و تمام از مالیات معاف است. لیکن با تصویب و ابلاغ قانون بودجه سال ۱۳۹۹ و برخی ابهامات در آن، سازمان امور مالیاتی اعلام کرد که درآمد ناشی از تسعیر ارز صادرات نیز به عنوان درآمد حاصل از صادرات میباشد و لذا درآمد تسعیر ارز حاصل از صادرات در عملکرد سالهای ۱۳۹۸ و ۱۳۹۹ مشمول حکم جزء (۱) بند (ک) تبصره (۶) قانون بودجه سال ۱۳۹۹ است.
پس از این اقدام و ابلاغ بخشنامههای سازمان امور مالیاتی، فعالان اقتصادی به رویه سازمان اعتراض کردند و معتقد بودند که استفاده از نرخ صفر مالیاتی و معافیت مالیاتی هیچگاه به کالا و خدمات معاف و غیر معاف تقسیم نشده و تصریحی به درصدهای ذکر شده در ماده (۱۴۱) ق.م.م ندارد و هرگونه نرخ صفر و معافیتهای مالیاتی برای درآمدهای حاصل از صادرات کالا و خدمات از جمله کالاهای غیرنفتی و مواد خام، صرفا مشروط به برگرداندن ارز به چرخه اقتصادی کشور و رفع تعهد ارزی است.
در این ارتباط بنابر درخواستهای مکرر فعالان بخش خصوصی، این موضوع در دستور کار بررسی توسط کمیته حمایت از کسب و کار (ماده ۱۲) در سالهای ۱۳۹۹ و ۱۴۰۰قرار گرفت و پیرو جلسات کمیته، معاونت حقوقی ریاست جمهوری در دولت دوازدهم به سازمان امور مالیاتی اعلام کرد که تمامی اشخاصی که برابر قانون بودجه سال ۱۳۹۹ رفع تعهد ارزی کردهاند، مشمول معافیت مقرر در بند (ب) ماده (۴۵) قانون حکام دائمی کشور میشوند. لیکن با توجه به عدم اجرای نظریه معاونت حقوقی ریاست جمهوری توسط سازمان امور مالیاتی، موضوع مجددا در جلسات شورای گفتوگوی دولت و بخش خصوصی دولت سیزدهم در سال ۱۴۰۰ مورد بررسی قرار گرفت و مقرر شد معاونت قوانین مجلس شورای اسلامی نیز در این خصوص نظریه مشورتی صادر کند.
در ادامه معاونت قوانین مجلس شورای اسلامی نیز اعلام کرد که از اطلاق و عموم بند (ب) ماده (۴۵) قانون احکام دائمی برنامههای توسعه کشور مستفاد میشود که معافیت مالیاتی سود تفاوت نرخ ارز ناشی از تسعیر حارز حاصل از صادرات، به طور عام شامل ارز حاصل از همه انواع صادرات است و محدود کردن آن به ارز حاصل از صادرات کالاهایی که مشول معافیت مالیاتی مقرر در ماده (۱۴۱) اصلاحی قانون مالیاتهای مستقیم هستند، فاقد دلیل و وجاهت قانونی است.
با ابلاغ این نظریه، شورای گفت و گوی دولت و بخش خصوصی مجدد مصوب کرد که معافیت مالیاتی سود تفاوت نرخ ارز ناشی از تسعیر ارز حاصل از صادرات به طور عام شامل ارز حاصل از همه انواع صادرات است و محدود کردن آن به ارز حاصل از صادرات کالاهایی که مشمول معافیت مالیاتی مقرر در ماده (۱۴۱) اصلاحی قانون مالیات های مستقیم هستند فاقد دلیل و وجاهت قانونی است. لذا تمامی صادرکنندگانی که رفع تعهد ارزی کردهاند مشمول معافیت مقرر در بند (ب) ماده (۴۵) قانون احکام دائمی برنامههای توسعه کشور میشوند.
سرانجام با پیگیریهای صورت گرفته از سوی دبیرخانه شورای گفت و گوی دولت و بخش خصوصی، کمیته حمایت از کسب و کار، و همچنین نمایندگان دولت به ویژه در معاونت حقوقی ریاست جمهوری و وزارت امور اقتصادی و دارایی، خوشبختانه سازمان امور مالیاتی با صدور بخشنامه شماره ۲۰۰/۱۴۰۱/۶ مورخ ۱۴۰۱/۰۲/۱۰ به ادارات مالیاتی سراسر کشور ابلاغ کرد که:
«با عنایت به اطلاق عام حکم مقرر در بند (ب) ماده ۴۵ قانئون احکام دائمی برنامههای توسعه کشور مصوب ۱۳۹۵/۱۱/۱۰ به معافیت مالیاتی سود تفاوت نرخ تسعیر ارز حاصل از صادرات، مقرر میدارد:
از آنجا که سود تفاوت نرخ ارز حاصل از صادرات از هرگونه مالیات معاف است و قانونگذار هیچگونه حصر یا استثنای درآمدی را نسبت به این معافیت در نظر نگرفته است؛ لذا سود تفاوت نرخ تسعیر ارز کلیه درآمدهای صادراتی با رعایت سایر مقررات مشمول حکم فوق است. لازم به ذکر است با صدور این بخشنامه، بخشنامه شماره ۲۰۰/۱۴۰۰/۴۷ مورخ ۱۴۰۰/۰۶/۲۴ موضوع تنفیذ و ابلاغ صورتجلسه شماره ۱۵- ۲۰۱ مورخ ۱۴۰۰/۰۶/۰۹ شورای عالی مالیاتی بلااثر میشود.»/ اخبار شورای گفتوگو
اصل بخشنامه سازمان امور مالیاتی از لینک زیر قابل دریافت است.
