در نشست کمیسیون صادرات انجمن صنایع لوازم خانگی ایران، گلوگاههای مرزی، هزینه حمل، مشکلات ارزشگذاری گمرکی و تعهدات ارزی را از مهمترین موانع صادرات دانستند و خواستار پیگیری مشخص و نتیجهمحور این مسائل شدند.
در این نشست، صادرکنندگان با ارائه تجربههای خود از بازارهایی مانند عراق، افغانستان، روسیه، ترکیه، پاکستان و ازبکستان، بر فاصله میان ظرفیت صادراتی ایران و مشکلات عملیاتی پیش روی شرکتها تأکید کردند.
به گفته فعالان حاضر، نزدیکی جغرافیایی ایران به کشورهای منطقه همچنان یک مزیت مهم برای صادرات است، اما تأخیر در مرزها و افزایش هزینه حمل میتواند این مزیت را کاهش دهد.
یکی از مدیران حاضر گفت کالایی که از ایران میتواند در مدت کوتاهی به بازار کشورهای همسایه برسد، در صورت توقف چندروزه کامیون در مرز، بخشی از مزیت خود را در برابر رقبا از دست میدهد.
بخش عمدهای از جلسه به مشکلات حملونقل و مرزی اختصاص داشت. توقف کامیونها، ازدحام گمرکات، محدودیت مسیرها و افزایش هزینه حمل از جمله مشکلات مطرحشده بود.
در مسیر ترکیه، شرایط عبور از مرزهای بازرگان و رازی و همچنین دسترسی به بنادر مرسین و اسکندرون مورد بحث قرار گرفت. در مسیر عراق نیز معطلی در مرزهای جنوبی، از جمله مهران، یکی از نگرانیهای صادرکنندگان عنوان شد.
فعالان حاضر درباره پاکستان نیز علاوه بر زمان و هزینه، به مسائل امنیت حملونقل و محدودیتهای مسیر اشاره کردند.
بازار روسیه نیز در این نشست مورد توجه قرار گرفت. صادرکنندگان از الزامات مربوط به اسناد، منشأ کالا، گواهی مبدأ، کدهای تعرفهای و کنترلهای گمرکی این کشور گفتند.
تجربه شرکتهایی که چند محموله به روسیه ارسال کردهاند نشان داد ایجاد سابقه و استمرار حضور میتواند به تسهیل فعالیت در این بازار کمک کند.
حاضران همچنین بر استفاده بیشتر از ظرفیت اتاق ایران، رایزنان بازرگانی و مکاتبات تشکلی برای حل مسائل مشترک تأکید کردند. به گفته آنها، در برخی پروندهها پیگیری جمعی انجمن میتواند مؤثرتر از اقدام یک شرکت بهتنهایی باشد.
ارزشگذاری صادراتی و تعهدات ارزی از دیگر موضوعات اصلی جلسه بود.
اعضای کمیسیون گفتند ارزشهای ثبتشده در سامانهها همیشه با قیمت واقعی فروش، تخفیفهای تجاری، نوسانات نرخ ارز و شرایط هر بازار مطابقت ندارد. این اختلاف میتواند هزینه و فشار بیشتری بر صادرکننده وارد کند و رقابتپذیری شرکت را کاهش دهد.
در این بخش، نمونهای از پیگیری یک پرونده با گمرک و اصلاح ارزشگذاری مطرح شد. این تجربه نشان داد بخشی از مشکلات، در صورت ارائه مستندات و تشریح دقیق شرایط معامله، قابل پیگیری و اصلاح است.
یکی از مباحث اصلی جلسه به عملکرد کمیسیون صادرات اختصاص داشت. برخی فعالان گفتند تکرار فهرست مشکلات، بدون پیگیری مشخص، انگیزه کافی برای حضور مستمر در جلسات ایجاد نمیکند.
آنها پیشنهاد کردند مشکلات شرکتها بهصورت موردی و مستند جمعآوری و چند مسئله مشخص تا رسیدن به نتیجه پیگیری شود.
این رویکرد میتواند فعالیت کمیسیون را از «طرح مسئله» به «حل مسئله» نزدیک کند؛ بهگونهای که نتیجه پیگیریها به یکی از معیارهای ارزیابی عملکرد کمیسیون تبدیل شود.
در بخش دیگری از نشست، مدیران باسابقه بر اهمیت حفظ مشتریان خارجی تأکید کردند و گفتند ایجاد یک بازار صادراتی به زمان و هزینه نیاز دارد و نباید در دورههای دشوار بهسادگی از دست برود.
به گفته آنها، انعطاف در قیمت، خدمات، شرایط تحویل و ارتباط با مشتری میتواند به حفظ روابط تجاری بلندمدت کمک کند.
فعالان حاضر همچنین بر ضرورت رصد مستمر بخشنامهها، مقررات ارزی، وضعیت مرزها و هزینههای حمل تأکید کردند و گفتند شرکتها باید برای تغییر مسیرهای صادراتی و شرایط بازار آماده باشند.
