ترکیه بهدنبال نقشآفرینی در بازارهای منطقهای است؛ گسترش روابط تجاری با آذربایجان، عراق و افغانستان نشان از این اراده دارد. در سال گذشته صادرات عراق و افغانستان به ترکیه افزایش داشته است.
به کزارش اهام ایران، در هشتادمین گزارش از سلسله گزارشهای «پایش تحولات تجارت جهانی»، مجموعهای از تحولات اخیر در دولایه جهانی و منطقهای محیط ژئواکونومیک ایران ارائهشده و آخرین روندها و پیشبینیهای اقتصادی تهیهشده توسط بزرگترین نهادهای اقتصادی بینالمللی، در قالب دادههای تازه مورد واکاوی قرار گرفتهاند.
اخیرا دون گریوز، معاون وزیر بازرگانی آمریکا، در سخنرانی کلیدی خود در مراسم تشکیل شورای ملی تجارت خارجی برای امنیت ملی و رقابتپذیری، بر اهمیت همکاری بخش خصوصی و دولت برای مقابله با چالشهای امنیت ملی تأکید کرد.
گریوز با اشاره به آسیبپذیریهای آشکار شدهٔ ناشی از همهگیری کووید-۱۹، تغییرات اقلیمی، تهاجم رژیمهای خودکامه و رقابت فناوری، مدعی شد که جهان در نقطه عطف بحرانی در امنیت ملی قرار دارد و بخش خصوصی نقش حیاتی در رسیدگی به این چالشها ایفا میکند.
در تلاشی دیگر برای مهار روسیه، رئیسجمهور آمریکا در واکنش به تلاشهای مداوم این کشور به منظور دور زدن تحریمها حکم اجرایی را صادر کرد که برای شرکت هایی که در فعالیتهای مرتبط با مجتمع نظامی-صنعتی روسیه مشارکت دارند، تحریمهای ثانویه جدیدی تعبیه شده است. این حکم، کلیه اتباع آمریکایی را ملزم به مسدودسازی هرگونه دارایی یا منافع مشترک با این شرکت ها کرده و آنان را از هرگونه معامله با آن شرکت ها منع می کند.
پیشبینی ها از رشد اقتصادی چین در سال ۲۰۲۴، کاهش شدید درآمدهای انرژی روسیه و گسترش روابط تجاری برزیل و روسیه به رغم تحریمهای غرب از دیگر تحولات مهم بین المللی است.
در بخش تحولات منطقه ترکیه سردمدار تحرکات در منطقه است. از رشد چشمگیر روابط تجاری با آذربایجان، تقویت روابط تجاری با آفریقا تا خبر موفقیت در صادرات محصولات کشاورزی همه نشان از عزم جدی این کشور برای نقش آفرینی موثر در منطقه دارد.
از سوی دیگر دادههای جدید سازمان آمار ترکیه نشان میدهد که صادرات این کشور به عراق در یازده ماه سال ۲۰۲۳ با کاهش ۹ درصدی نسبت به مدت مشابه در سال ۲۰۲۲ مواجه شده است. در مقابل، صادرات عراق به ترکیه در یازده ماه سال ۲۰۲۳ با افزایش ۲.۵ درصدی نسبت به مدت مشابه در سال ۲۰۲۲ مواجه شده است.
یکی از دلایل کاهش صادرات ترکیه به عراق، افزایش هزینههای حمل و نقل بینالمللی است. از جمله دلایل افزایش صادرات عراق به ترکیه، یکی بالا رفتن قیمت نفت در بازارهای جهانی و درآمد بیشتر عراق از فروش نفت به ترکیه و دیگری بهبود روابط سیاسی دو کشور است.
وزارت صنعت و تجارت افغانستان نیز اعلام کرد که در سال ۲۰۲۳ میلادی، تجارت میان افغانستان و ترکیه به ارزش ۱۰۰ میلیون دلار بوده است که از این رقم، ۲۳ میلیون دلار آن صادرات افغانستان بوده است. در همین راستا، معاون اداری ریاستالوزرا افغانستان در دیدار با بازرگانان و سرمایهگذاران ترکیه بر توسعه تجارت و سرمایهگذاری میان دو کشور تاکید کرد.
امضا توافقنامه همکاری انرژی میان ترکمنستان و امارات متحده عربی، افزایش قابل توجه جذب سرمایهگذاری خارجی مستقیم در عربستان سعودی و تلاش عراق برای تبدیل شدن به هاب ترانزیت داده در منطقه از دیگر اخبار مهم است.
در بخش داده های تازه گزارش جدید و مفصل آنکتاد تحت عنوان «وضعیت اقتصادی جهان و چشم انداز سال ۲۰۲۴»یافتههای کلیدی متعددی را در مورد چشمانداز اقتصادی جهان برجسته کرده است. همچنین گزارش چشمانداز اقتصاد جهانی که اخیرا از سوی بانک جهانی منتشر شده نکات مهمی در مورد چشم انداز اقتصادی خاورمیانه و شمال آفریقا ارائه داده است.
گزارش «فناوری تجارت: کاتالیزور نوآوری مجمع جهانی اقتصاد» که اخیرا منتشر شده است نیز به چند نکته کلیدی در مورد آینده فناوری تجارت و پتانسیل آن برای تحول تجارت جهانی اشاره می کند.
مرکز پژوهشهای اتاق ایران در حرکتی منسجم و کارشناسی، تهیه و انتشار سلسله گزارشهای «پایش تحولات تجارت جهانی» را با هدف بررسی رویدادهای کلیدی در محیط ژئواکونومیک ایران در دستور کار قرار داده است و در این گزارشها مسائل مهم روز از منظر تأثیرگذاری بر دیپلماسی اقتصادی و موقعیت ژئواکونومیک ایران موردبحث و بررسی قرار میگیرند
